"คนไทยยวน"
การอพยพและวิถีชีวิตและการตั้งถิ่นฐาน
ลักษณะ ๑๐ ประการ
............นักเดินทาง............ชอบสร้างบุญทำทาน...............ช่วยเหลืออุดหนุนซึงกันและกัน
............ขยันขันแข้ง.......... สุดยอดศิลปวัฒนธรรม............กล้าหารอดทน
............เลิศด้านฝีมือ........สัจจะซื่อสัตย์ ............เทอดทูลบุพการีบรรพบุรุษ
............เสียสละเอื่อเฟื่อซึงกันและกัน
 |
| ภาพการแต่งกายของหญิงไทยยวนโบราณคือการเปลือยอกหรือเคียนอกด้วยผ้าสีเข็ม |
 |
| เพิ่มคำอธิบายภาพรูปถ่ายแม่หม่อนยอนแม่หม่อนอายุ99ปี |
การตั้งถี่นฐานของคนไทยยวน
 |
| ภาพคนไทยยวนกับการนุ่งซิ่นที่เรียกว่า "ซิ่นตีนจก"เป็นอัตลักษณการตั้งถี่นฐานของคนไทยยวน |
การตั้งบ้านเรือน คนไทยยวนมักสร้างบ้านเรือนหรืออาศัยอยู่ในพื้นที่ภาคเหนือตอนบนในเขตจังหวัดภาคเหนือตอนบนเขตจังหวัดเชียงราย เชียงใหม่ ลำพูน ลำปาง แพร่ น่าน แม่ฮ้องสอนมี มีภาษาพูดและภาษาเขียนของตนเอง
การแต่งกาย
การแต่งกายของผู้หญิงไทยยวนเดิม
ในอดีตผู้หญิงไทยยวนชอบเปลือยอกหรือเคียนอกด้วยผ้าสีเข้มมีผ้าสใบที่เรียกว่า "ผ้าสหว่ายแหล้ง" ีขาวหรือที่ไม่เข็มจนเกินไปพาดในลักษณะสพายปกบ่าข้างซ้ายสบัดปลายอีกลอดใต้วงแขนมาบรรจบกันปล่อยชายผ้าห้อยข้างหน้าสั้นกว่าข้างหล้ง นุ่งผ้าที่เย็บติตกันเป็นกระบอก(กระสอบ)เรียกว่า "ผ้าซี่น" และส่วนที่ต่อของซิ่นหากมีงานบูญหรือพิธีสำคัญก็จักนำสวมใส่เรียกผ้าชี้นนั้นว่าตีนจกเป็นลักษณะที่ทอแบบมีลวดลายงดงามวิจิตรบรรจงมีเอกลักษณ์เฉพราะของคนไทยยวนล้านนา เกล้ามวยผมไว้กลางศรีษะ ทั้งผู้หญิงและผู้ชายซึ่งมีคำที่พ่อหม่อนแปงพ่อหม่อนแสนซึ่งเจ้าข้า(ผู้เขียน)ชอบเรียกตอนเด็กๆว่า ป้อโหลงแปง ป้อโหลงแสน แม่โหลงต๋า ป้อโหลงทาเจิงเจ้าข้าชอบที่เรียกกันว่า คนยองโหโหลง(หัวหลวง) คนโยน
โหฐาตุ(หัวฐาตุ)ความหมายคือพ่อหม่อนแปงเป็นคนยวนที่เกิดในเชียงแสนชอบเกล้ามวยผมที่กลางศีรษะส่วนพ่อหม่อนทาเจิงซึ่งเป็นคนที่มาจากเมืองยองชอบใช้ผ้าสีขาวนำมาพันรอบศีรษะของตนเองจึงเรียกหรือการนำมาล้อเลียนกันและกันตลอดที่เจอหน้ากันเป็นที่สนุกสนานมากเจ้าข้ายังจำได้จนบัดนี้อีกอย่างหนึ่งที่ผู้หญิงไทยยวนชอบเก็บดอกไม้ที่มีกลี่นหอมนำมาเหน็บที่มวยผมซึ่งเจ้าข้าเคยถามหม่อนต๋าผู้เป็นมารดาของพ่อเจ้าข้าได้ใจความว่าเป็นการบูชาเทวดาที่เป็นเทพประจำตนเทพนี้มีหน้าที่คอยรักษาขัวญหัวให้มีความเป็นมงคล
การแต่งกายของผู้ชายไทยยวน
การแต่งกายของผู้ชายไทยยวนแต่เดิมไม่สวมเสื้อเปลือยอกนุ่งผ้าสีเข็มๆทื่บๆโดยมีลักษณะการนุ่งที่เป็นเอกลักษณ์นุ่งทบหน้าสอดหล้งให้ชายห้อยย้อยทั้งข้างกน้าและข้างหลังหรืออาจมีการห้อยด้านหน้าอย่างเดียวก็ได้เรียกการนุ่งอย่างนี้ว่านุ่งผ้าแก๊ตม้ำและหรือการนุ่งผ้าแคว็ตมั้มประโยชน์เพราะอาณาจักรล้านนามีการทำสงครามกับเมืองต่างไเพื่อให้สะดวกเกิดความคล่องตัวในการเคลื่อนไหวร่างกายในการสู้รบหรือทำงานผู้ชายไทยยวนล้านนาจักมีความเชื่อในเรื่องเครื่องรางของขลังการสักยันต์ตามตัวตามแขนและขาโดยเชื่อว่าจะทำให้ตนเองหนังเหนี่ยวอยู่ยงคงกระพันยามที่มีการออกรบหรือประสพภัย
 |
| ภาพผู้หญิงไทยยวนในอดีตซึ่งเป็นลูกหลานของคนไทยยวนที่เคลื่อนย้ายไปอยู่ที่ราชบุรีปี๒๓๔๗ซึ่งตรงกับรัชสมัยรัชกาลที่๑ |
ชาวไทยยวนนิยมปลุกเรือนริมน้ำหรือสร้างบ้านเป็นแนวยาวตามลำน้ำด้วยรูปแบบของการทำเรือนล้านนาเดิม กล่วาคือการสร้างเรือนทรงกาแลให้อยู่ตรงบนหลังคาหน้าจั่ว
คนไทยยวนนับถือศาสนาพุทธชีวิตประจำวันจึงเกี่ยวข้องกับศาสนา วันพระเช้าทำบุญตักบาตรทานขันข้าวให้แก่ผู้ล่วงลับตามเทศกาลงานบุญอาทิเดือน12เพ็ญหรือที่คนไทยยวนเรียกว่าเดือนเป็งเข้าพรรษาออกพรรษาและประเพณีทานก๋วยลากการถวายข้าวใหม่หลังจากการเก็บเกี่ยวในแต่ละปี ประเพณีปี่ใหม่เมือง
นอกจากการที่คนไทยยวนล้านนามีการนับถือศาสนาพุทธแล้วยังมีการนับถือผีบรรพบุรุษเรียก ผีปู่ย่าและยังนับถือผีบ้านผีเรือนหรือผีเสื้อบ้านเสื้อเมืองวึ่งจะเห็นจากศาลาหรือเรือนไม้ประจำหมู่บ้านและจะมีข่วงหลวงของตนเองที่เป็นพ่อครูหรือสล่าช่างต่างๆมีเรือนผีครูมีประเพณีไหว้ผีครูเรียกประเพณีนี้ว่า การทานขันข้าวหน้าขันครูมีวัตถุประสงค์คือการแสดงถึงความกตัญญูต่อผู้มีพระคุณก็คือ ครูเฒ่า ครูเก๊า ครูปล๋าย ครูต๋าย และครูยังมีชีวิตอยู่ วันปกติจะสวดมนต์ไหว้พระเช้าตักบาตรให้พระที่มาบิณฑบาตรในหมู่บ้าน
ประเพณีปี่ใหม่เมืองเป็นประเพณีที่แสดงถึงความอบอุ่นของครอบครัวคนไทยยวนที่จะได้มีเวลาอยู่รวมกันทั้งหมดเช้าไปวัดตักบาตรถวายตุง
วิถีชีวิตคนไทยยวนคนเมืองล้านนาส่วนมากจะอยู่กับการประกอบอาชีพกล่าวคือ การทำนาการทำสวนและการหาปูปลามาประกอบอาหาร
อาชีพทำนาปีหนึ่งจะมีฤดูการทำนาและฤดูการเก็บเกี่ยวข้าวเวลาส่วนใหญ่คนไทยยวนจะอยู่กับการดำเนินชีวิตอย่างนี้
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น